Unit 4 — Project Identification & Selection
ขั้นนี้เป็น ขั้นที่ 0 เกิดขึ้น ก่อน Initiation — องค์กรมีโครงการเสนอมามากมาย แต่ด้วยข้อจำกัดด้านต้นทุน เวลา และทรัพยากร จึงต้องเลือกโครงการที่มีลำดับความสำคัญสูงสุด
1. นิยาม
| Project Identification (การค้นหาโครงการ) | Project Selection (การเลือกสรรโครงการ) |
|---|---|
| กระบวนการสร้างไอเดียเกี่ยวกับโครงการที่เป็นไปได้ อย่างเป็นระบบ | ศึกษาแต่ละ project idea อย่างละเอียด แล้วเลือกหนึ่งไปพิจารณาและพัฒนาต่อ |
| จุดประสงค์: พัฒนา preliminary proposal สำหรับชุดของแนวทางที่เหมาะสมที่สุด | ผลลัพธ์: โครงการที่ดีซึ่งต้องการการลงทุน หรือ idea ที่มีโอกาสสูงสุดที่จะเป็นโครงการที่มีประโยชน์ |
ผลผลิตของขั้น Identification คือ รายการโครงการที่ต้องการดำเนินงาน — List of Projects
2. แหล่งที่มาของโครงการ
Macro vs Micro Project
| Macro Project | Micro Project |
|---|---|
| โครงการระดับมหภาค / ความร่วมมือระดับชาติ | โครงการระดับจุลภาค / ความร่วมมือระดับองค์กร |
| มีผลกระทบเชิงพัฒนาเกินกว่าพื้นที่ท้องถิ่น ดำเนินการข้ามภูมิภาค | Micro-planning อยู่ในระดับโครงการรายตัว มี task list และ timeline ละเอียด |
| มาจาก: Entrepreneurs, Technical Experts, Local Leaders, Bankers, Mass Media, Progressive Farmers, National Policies | มาจาก: Top Management, Steering Committee, User Department, Development Group |
แหล่งที่มาระดับองค์กร 4 กลุ่ม
| แหล่งที่มา | ต้นทุน | ระยะเวลา | ความซับซ้อน | ขนาด | จุดมุ่งเน้น |
|---|---|---|---|---|---|
| Top Management (CEO) | สูงที่สุด | ยาวนานที่สุด | สูงที่สุด | ใหญ่ที่สุด | กลยุทธ์ |
| Steering Committee | สูง | ยาวนาน | สูง | ใหญ่ | การทำงานร่วมกัน |
| User Department | ต่ำ | สั้น | ต่ำ | เล็ก | ภายในส่วนงาน |
| Developer Group | ต่ำ–สูง | สั้น–ยาว | ต่ำ–สูง | เล็ก–ใหญ่ | บูรณาการกับระบบงานปัจจุบัน |
จำ pattern: ยิ่งมาจากผู้บริหารระดับสูง ยิ่งใหญ่ ยิ่งแพง ยิ่งนาน ยิ่งเน้นกลยุทธ์
ส่วน Development Group มักไม่คำนึงถึงต้นทุนหรือกำไร แต่คำนึงถึงการใช้ร่วมกับระบบเดิม
ส่วน Development Group มักไม่คำนึงถึงต้นทุนหรือกำไร แต่คำนึงถึงการใช้ร่วมกับระบบเดิม
3. Program vs Project vs Work Package vs Task
ลำดับชั้น: Program → Project → Work Package → Task
Program = (Project 1, Project 2, ..., Project n) → Goal i Project = (Activity 1, Activity 2, ..., Activity n) → Target of Project i
4. Project Feasibility Study
การศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการ = การศึกษาวิเคราะห์และจัดทำข้อมูลเพื่อแสดงเหตุผลที่สนับสนุน ความเหมาะสมของโครงการ ว่านำไปสู่การปฏิบัติได้จริง และให้ผลประโยชน์ตอบแทนคุ้มค่าต่อการลงทุน
| ประเภทโครงการ | ต้องศึกษาแค่ไหน |
|---|---|
| โครงการเดิม (เคยทำมาก่อน หรือประเภทเดียวกัน) | ไม่จำเป็นต้องศึกษารายละเอียดทุกด้าน |
| โครงการใหม่ / โครงการนำร่อง (Pilot Project) | ควรศึกษารายละเอียด ทุกด้าน |
| โครงการภาครัฐ | ทุกด้าน มุ่งเน้น สวัสดิการและความผาสุกของประชาชน |
| โครงการภาคเอกชน | ทุกด้าน มุ่งเน้น ผลกำไรจากการลงทุน และให้ความสำคัญกับ การวิเคราะห์ตลาด |
Five Areas of Feasibility Study
5 ด้านของการศึกษาความเป็นไปได้
| ด้าน | ศึกษาอะไร |
|---|---|
| Technical | ขั้นตอนเชิงเทคนิคหรือวิชาความรู้ที่จำเป็นต่อการทำกิจกรรมภายใต้โครงการให้สมบูรณ์ |
| Economical / Financial | วิเคราะห์ทางการเงิน ความเหมาะสมของการลงทุน และผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ |
| Legal | กฎเกณฑ์ กฎหมาย ระเบียบ นโยบายภาครัฐ และเงื่อนไขที่มีผลต่อปัจจัยทางสังคม |
| Operational | ความพร้อมขององค์กรและการจัดการ ศักยภาพการปฏิบัติงาน แนวทางจัดองค์กร ระบบบริหารงานบุคคล |
| Scheduling | ประเมินผลสำเร็จตามกำหนดเวลา คาดการณ์ระยะเวลาที่เหมาะสมภายใต้ขอบเขตที่กำหนด |
ข้อจำกัด 3 ประเภท (Three Classes of Possible Constraints)
| ข้อจำกัดภายในโครงการ | ข้อจำกัดภายในองค์กร | ข้อจำกัดภายนอกองค์กร |
|---|---|---|
| Technique | Regulations | Laws and Regulations |
| Technology | Organization Policy | National Infrastructure |
| Budget | Financial | Social and Culture |
| Resources | Marketing | Logistics |
| Others | Operation / Others | Environment / Others |
Feasibility Determination based on Project Classification
- Value Chain Analysis — กิจกรรมในโครงการเพิ่มคุณค่าแก่สินค้าหรือบริการหรือไม่ โดยเฉพาะในมุมมองผู้บริโภค (ราคาไม่สูงเกินไป หรือบริการดี)
- ความสอดคล้องกับกลยุทธ์ขององค์กร — ช่วยให้องค์กรบรรลุเป้าหมายเชิงกลยุทธ์ข้อใดบ้าง
- ผลตอบแทนที่สามารถเป็นไปได้ — เพิ่มกำไร เพิ่มลูกค้า ให้บริการได้ในช่วงเวลาหนึ่ง
- ความยากด้านเทคนิคและความเสี่ยง — กำหนดว่าเป็นโครงการเสี่ยงสูงหรือต่ำ สำหรับวางแผนติดตามเฝ้าระวัง
- ขนาดของโครงการ — ขอบเขตและกลุ่มผู้มีส่วนได้เสีย บอกว่าเล็กหรือใหญ่
- ระยะเวลาในการดำเนินโครงการ — ระยะสั้น (ไม่เกิน 1 ปี), ระยะกลาง (1–3 ปี), ระยะยาว (3 ปีขึ้นไป)
Key Benefits of Project Feasibility Study
- Improve project team focus
- Identify new opportunity
- Narrow the business alternatives
- Identify invalid reason to undertake the project
- Provide valuable information for a "go/no go" decision
- Aids decision making on the project
- Enhance the success rate by evaluating multiple parameters
- Provide reason "not to proceed"
5. ผลลัพธ์การตัดสินใจ 5 แบบ
| ผลการตัดสินใจ | ความหมาย |
|---|---|
| 1. ยอมรับโครงการ (Accept Project) | เริ่มจัดทำโครงการ และดำเนินการพัฒนาซอฟต์แวร์/ผลิตภัณฑ์/บริการต่อไป |
| 2. ปฏิเสธโครงการ (Reject Project) | ไม่พิจารณาโครงการนั้นต่อ หรือระงับแล้วให้ส่วนงานเสนอโครงการใหม่ |
| 3. ชะลอโครงการ (Delay Project) | ชะลอไว้ก่อนเพราะองค์กรยังไม่พร้อม เมื่อพร้อมจะนำมาพิจารณาอีกครั้ง |
| 4. ให้ผู้ใช้พัฒนาระบบเอง (End-user Development) | ส่งผู้ใช้ไปฝึกอบรม แล้วให้กลับมาพัฒนากันเองภายในองค์กร |
| 5. ให้ทบทวนโครงการ (Proof of Project) | ให้ผู้จัดทำกลับไปเรียบเรียง/แก้ไขหลักการและเหตุผล แล้วเสนอใหม่ |
ปัจจัยที่นำมาพิจารณา: เกณฑ์การประเมิน, แหล่งทรัพยากรที่มีอยู่แล้ว, ความจำเป็น, รายชื่อโครงการ, ปัจจัยแวดล้อมที่เกี่ยวข้อง
6. Scoring Model — เปรียบเทียบโครงการ 3 แบบ
แบบที่ 1 เชิงปริมาณ: มี/ไม่มี
ใส่ X ถ้าโครงการตอบวัตถุประสงค์นั้น แล้วนับจำนวน X
| วัตถุประสงค์ | ระบบเงินเดือน | ระบบระเบียนพนักงาน | ระบบ HR MIS | ระบบ DSS การตลาด | Social Commerce |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. เพิ่มจำนวนลูกค้า | - | - | - | X | X |
| 2. ขยายกิจการ | - | - | X | X | X |
| 3. เพิ่มภาพลักษณ์/ความน่าเชื่อถือ | X | X | X | X | X |
| 4. ประสิทธิภาพและคุณภาพชีวิตพนักงาน | X | X | X | X | X |
| คะแนนรวม | 2 | 2 | 3 | 4 | 4 |
แบบที่ 2 เชิงคุณภาพ: ให้คะแนน 0–5
| วัตถุประสงค์ | เงินเดือน | ระเบียนพนักงาน | HR MIS | DSS การตลาด | Social Commerce |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. เพิ่มจำนวนลูกค้า | 0 | 0 | 0 | 4 | 5 |
| 2. ขยายกิจการ | 0 | 0 | 3 | 4 | 5 |
| 3. ภาพลักษณ์/ความน่าเชื่อถือ | 2 | 2 | 2 | 3 | 4 |
| 4. ประสิทธิภาพพนักงาน | 5 | 4 | 5 | 2 | 4 |
| คะแนนรวม | 7 | 6 | 10 | 13 | 18 |
แบบที่ 3 เชิงคุณภาพแบบถ่วงน้ำหนัก (Weighted Scoring Model)
คูณคะแนนดิบด้วยน้ำหนักของแต่ละวัตถุประสงค์ แล้วรวม
| วัตถุประสงค์ (น้ำหนัก) | เงินเดือน | ระเบียนพนักงาน | HR MIS | DSS การตลาด | Social Commerce |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. เพิ่มจำนวนลูกค้า (30%) | 0 | 0 | 0 | 4 × 0.3 = 1.2 | 5 × 0.3 = 1.5 |
| 2. ขยายกิจการ (30%) | 0 | 0 | 3 × 0.3 = 0.9 | 4 × 0.3 = 1.2 | 5 × 0.3 = 1.5 |
| 3. ภาพลักษณ์ (20%) | 2 × 0.2 = 0.4 | 2 × 0.2 = 0.4 | 2 × 0.2 = 0.4 | 3 × 0.2 = 0.6 | 4 × 0.2 = 0.8 |
| 4. ประสิทธิภาพพนักงาน (20%) | 5 × 0.2 = 1.0 | 4 × 0.2 = 0.8 | 5 × 0.2 = 1.0 | 2 × 0.2 = 0.4 | 4 × 0.2 = 0.8 |
| คะแนนรวม | 1.4 | 1.2 | 2.3 | 3.4 | 4.6 |
สูตร: คะแนนถ่วงน้ำหนัก = Σ (คะแนนดิบของเกณฑ์ i × น้ำหนักของเกณฑ์ i)
ผลรวมของน้ำหนักทุกเกณฑ์ต้องเท่ากับ 100% (1.0)
ผลรวมของน้ำหนักทุกเกณฑ์ต้องเท่ากับ 100% (1.0)
นอกจากเปรียบเทียบตาม วัตถุประสงค์ ยังเปรียบเทียบตาม ประโยชน์ที่จะได้รับ
และตาม ความเป็นไปได้ทั้ง 5 ด้าน ได้ด้วยวิธีเดียวกันทั้ง 3 แบบ
7. ตัวอย่างการ Identification จากธุรกิจ
เริ่มจาก Vision / Mission / Objectives ขององค์กร แล้วแตกเป็น 3 คอลัมน์:
| หน้าที่ (Functions) | หน่วยข้อมูล (Data Entities) | ซอฟต์แวร์/ระบบสารสนเทศ |
|---|---|---|
| การวางแผนธุรกิจ | ข้อมูลลูกค้า | ระบบการจ่ายเงินเดือน |
| การพัฒนาผลิตภัณฑ์ | ข้อมูลสินค้า | ระบบบัญชีรายรับ-รายจ่าย |
| การขายและการตลาด | ข้อมูลผู้จัดจำหน่าย | ระบบฐานข้อมูลผู้จัดจำหน่าย |
| การบริการ | ข้อมูลวัตถุดิบ | ระบบประมวลผลเวลาการทำงาน |
| การบัญชีและการเงิน | ข้อมูลใบสั่งซื้อ | ระบบซื้อ-ขายสินค้าออนไลน์ |
| การจัดการทรัพยากรมนุษย์ | ข้อมูลอุปกรณ์สำนักงาน | ระบบจัดการสินค้าคงคลัง |