Unit 2 (1) — Project Life Cycle & SDLC
PLC = วัฏจักรการ บริหาร โครงการ 5 ขั้น (ใช้กับโครงการทุกประเภท) | SDLC = วงจรการ พัฒนาซอฟต์แวร์ 7 ขั้น (เป็นเนื้องานเทคนิคที่อยู่ข้างใน Execution ของ PLC)
1. Project Life Cycle (PLC) 5 ขั้น
PLC 5 ขั้น — งานแต่ละขั้นคาบเกี่ยวและทับซ้อนกับขั้นอื่น ไม่ได้จบเด็ดขาดเป็นช่วงๆ
1. Initiation — การเริ่มต้นโครงการ
เกิดขึ้น หลังจากองค์กรคัดเลือกโครงการที่เหมาะสมที่สุดแล้ว ทีมงานต้องกำหนดขนาดและขอบเขตกิจกรรม:
- นิยามโครงการ และกำหนดเป้าหมายของโครงการ
- ศึกษาความเป็นไปได้ (Feasibility Study)
- กำหนดขอบเขตเบื้องต้นของโครงการ
- ประเมินมูลค่าโครงการ
- กำหนดผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Stakeholders)
พัฒนา เอกสารสิทธิ์ของโครงการ แล้วผลการอนุมัติเป็นไปได้ 3 กรณี:
ให้ดำเนินการต่อไป / ให้ชะลอไว้ก่อน / ปฏิเสธโครงการ
2. Planning — การวางแผนโครงการ
กำหนดกิจกรรมและรายละเอียด พร้อมประมาณการทรัพยากร (เวลา ต้นทุน แรงงาน) และประเมินความเสี่ยง
| งานย่อย | งานย่อย |
|---|---|
| Scope Definition and Planning | Cost Estimation |
| Activity Definition | Cost Budgeting |
| Work Breakdown Structure (WBS) | Quality Planning |
| Activity Sequence | Human Resource Planning |
| Activity Duration Estimation | Communication Planning |
| Activity Resource Estimation | Risk Management Planning |
| Schedule Development | Purchase Plan and Acquisition / Contracting |
3. Execution — การดำเนินโครงการ
- Manage Project Execution — กำกับและจัดการการดำเนินโครงการ
- Quality Assurance — การประกันคุณภาพ
- Acquire Project Team — จัดหาบุคลากร
- Develop Project Team — จัดทีมงาน
- Information Team — การกระจายข่าวสาร
- Select Sellers — คัดเลือกผู้ขาย เพื่อทำสัญญา/ประมูล
4. Monitoring & Controlling — ตรวจสอบและควบคุม
- Monitor and Control Project / Change Control
- Scope Verification และ Scope Control
- Schedule Control, Cost Control, Quality Control
- Manage Project Team / Performance Reporting / Manage Stakeholders
- Risk Monitoring and Control / Contract Administration
จำง่าย: ขั้นที่ 4 คือขั้นของคำว่า Control ทุกอย่าง — Scope, Schedule, Cost, Quality, Change, Risk
5. Closure — การปิดโครงการ
- ส่งมอบระบบ/ผลิตภัณฑ์/บริการ
- ถ่ายโอนโครงการให้หน่วยงานที่จะดำเนินงานต่อ
- ส่งมอบรายงานผลการปฏิบัติการ (Final Report)
- รับหลักฐานการยอมรับจากลูกค้า — กรณีซอฟต์แวร์คือ User Acceptance Test
- ติดตามและบำรุงรักษา/รับประกัน, สรุปค่าใช้จ่าย, ส่งคืนทรัพยากรและบุคลากร
ปิดโครงการได้ 2 แบบ: ปิดเพราะสำเร็จ หรือ ปิดเพราะความล้มเหลว
2. วัฏจักรโครงการของภาคเอกชน vs ภาครัฐ
| ภาคเอกชน | ภาครัฐ |
|---|---|
| กำหนดแนวคิดโครงการ (Project Ideas) | 1. การวางแผน ประเมินผล และออกแบบ (ระบุแนวคิด → ศึกษาความเป็นไปได้ → จัดทำข้อเสนอ) |
| วางแผน ศึกษา วิเคราะห์ความเป็นไปได้ → Feasibility Studies Report | 2. การคัดเลือก อนุมัติ เตรียมการ |
| ดำเนินงานโครงการ (ทำเองหรือจ้างเหมา) → TOR, ลงทุน, ควบคุม | 3. การดำเนินงาน ควบคุม และส่งมอบ |
| การยุติและส่งมอบ (ส่งมอบ / ตรวจรับ) | 4. การประเมินผลและกลั่นกรอง (ติดตามประเมินผล → ปรับนโยบายและแผน) |
TOR = Term of Reference — เอกสารขอบเขตงานที่ผู้ว่าจ้างกำหนดให้ผู้รับจ้าง
3. Software Development Life Cycle (SDLC) 7 ขั้น
SDLC = methodology ที่มีกระบวนการชัดเจน สำหรับสร้างซอฟต์แวร์คุณภาพสูง ด้วย ต้นทุนต่ำที่สุด ใน เวลาสั้นที่สุด เท่าที่เป็นไปได้
SDLC 7 ขั้น พร้อมเส้นย้อนกลับที่เกิดจริงในโครงการ
| # | ขั้นตอน | ผลงาน/กิจกรรมสำคัญ |
|---|---|---|
| 1 | Ideation / Planning | Objective, Expected Outcome, Time, Scope (Feature), Resource, Stakeholders |
| 2 | Analysis / Defining Requirements | Domain / Functional / Non-functional Requirements (QoS) |
| 3 | Design & Prototyping | Architecture, UX/UI, Language, Database, Communication & Security → System Design Specification |
| 4 | Development / Implementation | Coding, Compile Code, Finding & Fixing Errors, Source Code Management |
| 5 | Testing | Unit Test, Integration Test, Functional Test, Acceptance Test |
| 6 | Deployment | Installation / Release, Setting up in real environment, Training, Manual, Support |
| 7 | Operation & Maintenance | Correction, Prevention, Investigation, Improvement |
ใครทำอะไรใน SDLC
- Program Manager / Project Manager — ขั้น Planning
- System/Software Analyst + Product Owner — ขั้น Requirement (Developer, QA ช่วยตรวจ Requirement ได้)
- Developer — ขั้น Design/Prototype และ Development
- Tester — ขั้น Testing ถ้าไม่ผ่านจะส่งกลับให้ Developer
4. PLC vs SDLC ต่างกันอย่างไร
| ประเด็น | PLC | SDLC |
|---|---|---|
| มุมมอง | การบริหารโครงการ (management) | การพัฒนาซอฟต์แวร์ (technical) |
| จำนวนขั้น | 5 ขั้น | 7 ขั้น |
| ใช้กับ | โครงการทุกประเภท (ก่อสร้าง, อีเวนต์, IT) | โครงการซอฟต์แวร์โดยเฉพาะ |
| สนใจ | เวลา ต้นทุน ขอบเขต ทีม ความเสี่ยง | requirement, design, code, test, deploy, maintain |
| ความสัมพันธ์ | SDLC ส่วนใหญ่อยู่ภายใน Execution ของ PLC ส่วน Maintenance ต่อเนื่องหลัง Closure | |