Unit 1 — พื้นฐาน Project Management & SPM

Project (โครงการ) = กลุ่มของกิจกรรมที่ทำภายในระยะเวลาจำกัด เพื่อให้บรรลุเป้าหมายหรือวัตถุประสงค์ โดยใช้งบประมาณที่กำหนดไว้ — เป็นการดำเนินงานที่เกิดขึ้นเพียง ชั่วคราว มีเอกลักษณ์เฉพาะของวิธีการ ภายใต้ทรัพยากร ต้นทุน และเวลาที่จำกัด

1. คุณลักษณะพื้นฐานของโครงการ 4 ข้อ

คุณลักษณะความหมาย
Uniqueness
ไม่สามารถทำซ้ำได้
มีจุดมุ่งหมายเฉพาะ มี Group of Activities ที่ต่างจากงานประจำ
Temporary
มีเริ่มต้นและสิ้นสุด
มีขอบเขตเวลาชัดเจน กำหนดวันเริ่ม–วันจบ และระยะเวลาของแต่ละกิจกรรม
Highly Complex
ซับซ้อน
ต้องกำหนดลำดับก่อนหลัง บางกิจกรรมทำพร้อมกัน ต้องบูรณาการความรู้หลายฝ่าย
Require large amount of resourcesใช้คน งบประมาณ เครื่องมือ เวลาจำนวนมาก ต้องบริหารให้มีประสิทธิภาพสูงสุด

2. Project Management คืออะไร

Project Management = การประยุกต์ใช้ ความรู้ ทักษะ เครื่องมือ และเทคนิค เพื่อทำกิจกรรมให้บรรลุวัตถุประสงค์ของโครงการ โดยอาศัยกระบวนการพื้นฐาน 5 อย่าง:

การบริหารโครงการ vs การบริหารงานในสายปกติ

ประเด็นการบริหารโครงการงานสายปกติ (Operation)
ช่วงเวลาจำกัดต่อเนื่อง
ทรัพยากรใช้ช่วงเดียวแล้วส่งคืนใช้อย่างต่อเนื่อง
ทีมงานปรับเปลี่ยนตลอดโครงการค่อนข้างคงตัวระยะกลาง–ยาว
ความชำนาญเน้นคนที่ชำนาญอยู่แล้ว (ไม่มีเวลาอบรม)เน้นฝึกอบรมคนที่ยังไม่ชำนาญ
ความขัดแย้ง/ต่อรองสูง เพราะงานชั่วคราวและต้องพึ่งทรัพยากรจากสายงานปกติน้อย เพราะทุกอย่างคงตัว

3. Triple Constraint — เงื่อนไข 3 ประการ

Scope (ขอบเขตงาน) Time Cost / Budget QUALITY ขยับด้านใดด้านหนึ่ง อีกสองด้านต้องขยับตาม
การบริหารโครงการต้องดำเนินภายใต้ Cost/Budget, Time และ Scope

4. PMBOK — องค์ความรู้ 10 หมวด

สมาคมวิชาชีพ PMI (Project Management Institute) ตั้งที่สหรัฐอเมริกา รวบรวมองค์ความรู้เรียกว่า PMBOK (Project Management Body of Knowledge) มี 10 หมวดหมู่:

  1. Project Integration Management
  2. Project Scope Management
  3. Project Time Management
  4. Project Cost Management
  5. Project Quality Management
  6. Project Human Resource Management
  7. Project Communications Management
  8. Project Risk Management
  9. Project Procurement Management
  10. Project Stakeholders Management

5. โครงการเกิดขึ้นได้อย่างไร

Top-down นโยบาย/กลยุทธ์ผู้บริหาร Bottom-up ปัญหาในสายงานปกติ PROJECT ปัญหา หรือ โอกาส เชิงรับ: แก้ปัญหา เชิงรุก: สร้างโอกาส
แนวทางการเกิดโครงการ: Top-down จากเจตนารมณ์ผู้บริหาร / Bottom-up จากปัญหาหน้างาน

ความจำเป็นในการจัดทำโครงการ

สถานการณ์เชิงรับ (แก้ปัญหา)สถานการณ์เชิงรุก (สร้างโอกาส)
ความเปลี่ยนแปลงความต้องการของลูกค้าการพัฒนาคุณภาพสินค้าและบริการ
ความก้าวหน้าด้านเทคโนโลยีการเตรียมความพร้อมสำหรับภาวะวิกฤต
สถานการณ์ด้านการบริหารทั่วไป (ปัญหาซ้ำซาก)การเพิ่มความรวดเร็วและความถูกต้อง
ข้อจำกัดด้านทรัพยากรการเสนอสินค้าหรือบริการใหม่ (Value Creation)

6. ปัญหาที่พบบ่อยในการบริหารโครงการ

  1. Late (Fail) — ส่งไม่ทัน
  2. Incomplete customer expectation — ไม่ตรงที่ลูกค้าคาดหวัง
  3. Low quality, Low reliability — คุณภาพและความน่าเชื่อถือต่ำ
  4. Over budget — เกินงบ
เงินลงทุนที่สูญเปล่าจาก poor project performance: 11.4% ในปี 2020 ลดเหลือ 9.9% ในปี 2023

7. สถิติและเทรนด์ที่ต้องจำ

ตัวเลขความหมาย
70%ของโครงการทั้งหมด ล้มเหลว
42%ของบริษัท ไม่เข้าใจความจำเป็น/ความสำคัญของ PM
55%ของ PM ระบุว่า budget overrun เป็นเหตุให้โครงการล้มเหลว
62%ของโครงการที่สำเร็จ มี sponsor ที่สนับสนุน
87.7 ล้านตำแหน่งงาน PM ที่โลกต้องการภายในปี 2027 (PMI)
71%ขององค์กรทั่วโลกใช้ agile methodologies
91%ของทีมใช้ virtual tools ในการบริหารโครงการ
78%ของโครงการเจอ budget overrun หรือ schedule delay
53%ของโครงการบริหารโดย PM ที่ไม่มี certificate
70%ของทีมโครงการมีสมาชิก 10 คนหรือน้อยกว่า

บทบาทของ AI ที่องค์กรเชื่อ (IPMA, 2020): PM assistant 52%, PM advisor 42%, PM substitute 3%

เครื่องมือ agile ยอดนิยม (Digital.ai, 2020): Jira 67%, MS Excel 40%, Azure DevOps 23%, Google Docs 19%

8. Software Project Management

Software Project Management is an art and science of planning and leading software projects.
คือการจัดการกิจกรรมการผลิต/พัฒนาซอฟต์แวร์ให้อยู่ในขอบเขตงานและระยะเวลาที่กำหนด มีการตรวจสอบเป็นขั้นตอน เพื่อให้มั่นใจว่าซอฟต์แวร์มีคุณภาพตรงความต้องการผู้ใช้ ด้วยต้นทุนคน เวลา และงบประมาณที่เหมาะสม

สรุปสั้น: Manage → Allocate → Timing (จัดการงาน — จัดสรรทรัพยากร — จัดการเวลา)

SPM Challenges — ความท้าทาย 4 ข้อ

  1. ซอฟต์แวร์เป็นผลิตภัณฑ์ที่จับต้องไม่ได้ — เมื่อหลุดข้อกำหนดหรือตารางเวลา ผู้บริหารมองไม่เห็นผลกระทบชัดเจน
  2. กระบวนการผลิตซอฟต์แวร์ไม่มีมาตรฐานที่แน่นอน — ขึ้นกับสภาพแวดล้อมองค์กร ใช้กับองค์กรอื่นไม่ได้เสมอไป
  3. โครงการซอฟต์แวร์มีลักษณะพิเศษต่างกัน — ประสบการณ์เดิมอาจล้าสมัย ใช้กับเทคโนโลยีใหม่ไม่ได้
  4. ความต้องการเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ — กระทบเวลา งบประมาณ และคุณภาพ

คู่ที่ต้องแลกกันเสมอ: คุณภาพ vs ความน่าเชื่อถือ, สมรรถนะ vs ความยืดหยุ่น, ความสร้างสรรค์ vs การเปิดเผย, โครงสร้าง vs กระบวนการ

ประเภทของโครงการ (Type of Project)